e-bidding คืออะไร ขั้นตอนการยื่นเสนอราคาทีละขั้น

e-bidding หรือวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ เป็นวิธีที่หน่วยงานของรัฐใช้ซื้อหรือจ้างงานมูลค่าสูงที่สุด ในปีงบประมาณ 2569 มีโครงการ e-bidding ไม่ถึง 1 ใน 3 ของทั้งหมด แต่คิดเป็นเงินกว่าสองในสาม (ดูตัวเลข) ใครอยากได้งานใหญ่จากภาครัฐจึงต้องเข้าใจขั้นตอนนี้

e-bidding ใช้เมื่อไร

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 31 กำหนดให้ใช้ e-bidding กับการซื้อหรือจ้างครั้งหนึ่งที่มีวงเงินเกิน 500,000 บาท และเป็นสินค้าหรืองานบริการที่ไม่ได้อยู่ในระบบข้อมูลสินค้า (e-catalog) ถ้าสินค้าอยู่ใน e-catalog หน่วยงานจะใช้วิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (e-market) แทน ทั้งสองแบบเป็นส่วนหนึ่งของวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป (อ่านความต่างของแต่ละวิธี)

ขั้นตอนตั้งแต่เห็นประกาศจนได้ทำสัญญา

1. ลงทะเบียนผู้ค้ากับภาครัฐในระบบ e-GP ต้องทำก่อน จึงจะยื่นข้อเสนอผ่าน e-GP ได้ (วิธีลงทะเบียน)
2. ติดตามร่าง TOR งานวงเงินเกิน 5 ล้านบาทต้องเผยแพร่ร่างประกาศและร่างเอกสารให้วิจารณ์ก่อนอย่างน้อย 3 วันทำการ งานเล็กกว่านั้นแล้วแต่หน่วยงาน (อ่านเรื่องร่าง TOR)
3. อ่านประกาศเชิญชวนและเอกสารประกวดราคา หน่วยงานต้องเผยแพร่ในระบบของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงาน (มาตรา 62) ผู้ขายดาวน์โหลดเอกสารผ่าน e-GP ได้ ตรวจคุณสมบัติ หลักประกันการเสนอราคา เกณฑ์ที่ใช้ตัดสิน และวันเสนอราคา
4. เตรียมและยื่นข้อเสนอผ่าน e-GP วันเสนอราคาคือวันถัดจากวันสุดท้ายของช่วงเผยแพร่ประกาศ เป็นวันและเวลาทำการ และนับเวลาตามระบบ e-GP (ข้อ 43) ยื่นได้เพียงครั้งเดียว และห้ามเลื่อนวันเสนอราคา เว้นแต่กรมบัญชีกลางประกาศว่าระบบ e-GP ขัดข้อง (ข้อ 54)
5. รอผลการพิจารณา คณะกรรมการตรวจคุณสมบัติและผลประโยชน์ร่วมกัน แล้วจัดลำดับผู้เสนอราคาต่ำสุด หรือคะแนนรวมสูงสุด ไม่เกิน 3 ราย ถ้าราคาต่ำสุดยังสูงกว่าวงเงิน คณะกรรมการจะต่อรองราคาหรือให้เสนอราคาใหม่ และอาจเสนอให้รับราคานั้นได้ถ้าส่วนที่สูงกว่าวงเงินไม่เกินร้อยละ 10 ตามที่ระเบียบกำหนด
6. ประกาศผู้ชนะ หลังผู้มีอำนาจอนุมัติ หน่วยงานประกาศผู้ชนะพร้อมเหตุผลในระบบของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงาน และแจ้งผู้เสนอราคาทุกรายทางอีเมล (มาตรา 66 และระเบียบข้อ 59)
7. ช่วงอุทธรณ์ ผู้ยื่นข้อเสนอที่เห็นว่าหน่วยงานไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย อุทธรณ์ได้ภายใน 7 วันทำการ นับแต่วันที่ประกาศผลในระบบ e-GP (มาตรา 117)
8. ลงนามสัญญา ทำได้เมื่อพ้นระยะเวลาอุทธรณ์แล้วไม่มีผู้อุทธรณ์ หรือเมื่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์แจ้งให้ดำเนินการต่อได้ (มาตรา 66)

ระยะเวลาเผยแพร่ประกาศก่อนวันเสนอราคา

ระเบียบกำหนดระยะเวลาเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาขั้นต่ำตามวงเงิน ใช้ประเมินได้ว่าจะมีเวลาเตรียมข้อเสนอนานแค่ไหน

อุทธรณ์ผ่าน e-GP ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2569

• หนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยฯ ที่ กค (กวจ) 0405.3/ว 715 ลงวันที่ 16 ก.ย. 2569 กำหนดให้อุทธรณ์ผลการจัดซื้อจัดจ้างวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์และวิธีคัดเลือก ยื่นผ่านระบบ e-GP
• วันสุดท้ายต้องทำรายการให้เสร็จภายใน 16.30 น. ตามเวลาของระบบ ถ้าระบบขัดข้องในวันสุดท้ายและกรมบัญชีกลางยืนยันการขัดข้อง ยื่นเป็นหนังสือหรืออีเมลถึงหน่วยงานได้
• แบบอุทธรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ (อธ 1 และ อธ 2) กำหนดตามหนังสือ กค (กอร) 0405.5/ว 753 ลงวันที่ 30 ก.ย. 2569 บางงานยังใช้วิธีอุทธรณ์แบบเดิม เช่น พัสดุที่ใช้ในราชการลับ งานของหน่วยงานในต่างประเทศ งานจ้างที่ปรึกษา และงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง
• บางเรื่องอุทธรณ์ไม่ได้ตามกฎกระทรวงกำหนดเรื่องที่ใช้สิทธิอุทธรณ์ไม่ได้ พ.ศ. 2568 เช่น ผู้อุทธรณ์เองไม่ได้วางหลักประกันการเสนอราคาหรือวางไม่ถูกต้องตามเงื่อนไข เสนอผลงานของผู้อื่นเป็นของตน ไม่ได้ขึ้นทะเบียนกับกรมบัญชีกลางในงานที่บังคับให้ขึ้นทะเบียน และกรณีที่หน่วยงานเปิดรับฟังความคิดเห็นร่าง TOR แล้วแต่ผู้อุทธรณ์ไม่ได้วิจารณ์ในประเด็นนั้น

หน่วยงานยกเลิกได้ก่อนลงนามสัญญา

มาตรา 67 ให้หน่วยงานประกาศยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างได้ก่อนลงนามสัญญา เช่น ไม่ได้รับจัดสรรงบประมาณหรือได้รับไม่พอ มีพฤติการณ์สมยอมกันในการเสนอราคา หรือการดำเนินการต่อไปจะเสียหายแก่รัฐ ผู้ยื่นข้อเสนอเรียกค่าเสียหายไม่ได้ และหน่วยงานต้องแจ้งเหตุผลให้ผู้ที่รับหรือซื้อเอกสารทุกรายทราบ ในปีงบประมาณ 2569 มีโครงการที่ถูกยกเลิกกว่า 32,000 โครงการในข้อมูลของ GovRadar

บทความนี้สรุปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ระเบียบและหนังสือเวียนเปลี่ยนได้ ก่อนยื่นเสนอราคาให้ตรวจเอกสารประกวดราคาของโครงการนั้นและประกาศล่าสุดของกรมบัญชีกลาง