ร่าง TOR คืออะไร วิจารณ์ได้กี่วัน และควรอ่านอะไรก่อน

ร่าง TOR คือร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ ที่หน่วยงานเปิดให้ผู้ประกอบการวิจารณ์ก่อนออกประกาศเชิญชวนจริง ระเบียบเรียกว่า “ร่างประกาศและร่างเอกสารซื้อหรือจ้าง” ส่วนในระบบ e-GP เป็นประกาศประเภท “ร่าง TOR/ร่างเอกสารประกวดราคา” นี่คือช่วงหลักที่ผู้ขายเสนอแก้เงื่อนไขได้อย่างเป็นทางการก่อนการแข่งขันเริ่ม

ใครเขียน TOR

สำหรับงานซื้อหรือจ้างที่ไม่ใช่งานก่อสร้าง ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21 ให้หัวหน้าหน่วยงานแต่งตั้งคณะกรรมการ หรือมอบหมายเจ้าหน้าที่หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่ง จัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ รวมทั้งหลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ ส่วนงานก่อสร้างจะเป็นแบบรูปรายการงานก่อสร้าง และ TOR เป็นส่วนหนึ่งของรายงานขอซื้อขอจ้าง (ข้อ 22)

งานไหนต้องเปิดรับฟังความคิดเห็น

มาตรา 59 ของ พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 ให้หน่วยงานอาจจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นก่อนใช้วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปก็ได้ โดยให้เป็นไปตามระเบียบ ซึ่งระเบียบกำหนดไว้สำหรับ e-bidding ดังนี้

ส่วน e-market ระเบียบไม่ได้บังคับให้มีการรับฟังความคิดเห็นร่าง ประกาศ e-market ที่เห็นเป็นประกาศเชิญชวนจริง ซึ่งเผยแพร่ไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ (ข้อ 35)

วิจารณ์ได้กี่วัน

หน่วยงานต้องเผยแพร่ร่างในระบบของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงาน ติดต่อกันไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ (ข้อ 46) ตัวอย่างจริง: ร่างที่ประกาศวันที่ 13 มี.ค. 2569 สิ้นสุดรับความคิดเห็นวันที่ 18 มี.ค. 2569 ช่วงนี้สั้นมาก ถ้าเห็นร่างช้าไปสองวันก็แทบไม่มีเวลาเขียนความเห็น

ส่งความคิดเห็นอย่างไร และเกิดอะไรขึ้นหลังจากนั้น

1. ส่งความคิดเห็นถึงหน่วยงานโดยตรง โดยต้องเปิดเผยตัว
2. หน่วยงานพิจารณาความเห็น หัวหน้าเจ้าหน้าที่ร่วมกับผู้จัดทำร่าง TOR พิจารณาเมื่อครบกำหนด (ข้อ 47)
3. ถ้าควรปรับปรุง เสนอหัวหน้าหน่วยงานเห็นชอบ แล้วเผยแพร่ร่างฉบับปรับปรุงอีกไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ
4. ถ้าไม่ปรับปรุง รายงานความเห็นต่อหัวหน้าหน่วยงาน
5. แจ้งผลเป็นหนังสือ ทั้งสองกรณี หน่วยงานต้องแจ้งผู้มีความคิดเห็นทุกรายทราบเป็นหนังสือ

อ่านร่าง TOR แล้วควรดูอะไรก่อน

• คุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนอ เช่น ผลงานที่ต้องมี วงเงินผลงานขั้นต่ำ ทุนจดทะเบียน หรือหนังสือแต่งตั้งตัวแทนจำหน่าย ข้อไหนกีดกันโดยไม่จำเป็นควรวิจารณ์
• รายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ มาตรา 9 ห้ามกำหนดคุณลักษณะเฉพาะให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง ถ้าร่างเขียนจนตรงกับสินค้ายี่ห้อเดียว ควรเสนอให้เปิดกว้าง
• เกณฑ์การพิจารณา ใช้ราคาอย่างเดียว หรือใช้เกณฑ์ราคาประกอบเกณฑ์อื่น และน้ำหนักของแต่ละเกณฑ์
• ระยะเวลาส่งมอบ ค่าปรับ และงวดการจ่ายเงิน ใช้ประเมินต้นทุนและความเสี่ยงก่อนตั้งราคา
• วงเงินและราคากลาง ถ้าหน่วยงานประกาศพร้อมร่าง (อ่านเรื่องราคากลาง)

ร่าง TOR ยังบอกด้วยว่าหน่วยงานกำลังจะซื้ออะไรเร็ว ๆ นี้ ผู้ขายที่ติดตามร่าง TOR จะเห็นงานก่อนประกาศเชิญชวน และมีเวลาเตรียมราคาและพาร์ทเนอร์มากกว่าคนอื่น (วิธีติดตามประกาศทุกขั้น)

บทความนี้สรุปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ระเบียบและหนังสือเวียนเปลี่ยนได้ ก่อนยื่นเสนอราคาให้ตรวจเอกสารประกวดราคาของโครงการนั้นและประกาศล่าสุดของกรมบัญชีกลาง